Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen “Denizcilik alanında su yollarının güvenliği ve korunması” toplantısında, Türkiye’nin Çanakkale ve İstanbul Boğazları için kullandığı “Türk Boğazları” ifadesi Yunanistan’ın itirazına neden oldu. Yunan tarafının bu çıkışına Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız’dan sert ve net bir yanıt geldi.
Yunanistan’ın Montrö İddiası ve İtiraz Gerekçesi
29 Nisan’da gerçekleştirilen BM toplantısında yaşanan gerginlik, diplomatik kulislerde geniş yankı buldu. Toplantı sırasında söz alan Yunanistan temsilcisi, Türkiye’nin coğrafi sularını tanımlarken kullandığı “Türk Boğazları” teriminin 1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu öne sürdü. Yunan tarafı, bu ifade yerine sadece “Boğazlar” veya “Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı” terminolojisinin kullanılması gerektiğini savundu.
Türkiye’den BM’ye Mektup: “İç Siyasete Yönelik Talihsiz Bir Hamle”
Yunanistan’ın bu itirazına Türkiye’nin yanıtı gecikmedi. Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, BM yetkililerine resmi bir mektup göndererek Yunanistan’ın iddialarını kesin bir dille reddetti.
Büyükelçi Yıldız mektubunda, Yunanistan’ın bu hamlesini “tamamen iç siyasete yönelik, talihsiz bir girişim” olarak nitelendirdi. “Türk Boğazları” ifadesinin coğrafi olarak doğru, tanımlayıcı ve yerleşik bir terim olduğunun altını çizen Yıldız, bu kullanımın Montrö Sözleşmesi ile tam uyumlu olduğunu belirtti.
“NATO ve IMO Belgelerinde Gelenekselleşmiş Bir İfade”
Büyükelçi Yıldız’ın BM’ye sunduğu mektupta ayrıca, “Türk Boğazları” teriminin sadece Türkiye’nin değil, uluslararası toplumun da benimsediği bir tanım olduğu vurgulandı. Mektupta, bu ifadenin NATO ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) gibi köklü uluslararası kuruluşların resmi belgelerinde de geleneksel ve kabul görmüş bir şekilde kullanıldığı hatırlatıldı.
Türkiye, bu tür asılsız itirazların, boğazların uluslararası arenadaki yasal veya siyasi statüsünü hiçbir şekilde değiştirmeyeceğini belirterek diplomatik duruşunu net bir şekilde ortaya koydu.